📕فناوری بلاکچین چیست؟

بلاکچین یک نوع دیتابیس است. دیتابیس مجموعه‌ای از اطلاعات است که به صورت الکترونیکی در یک سیستم کامپیوتری ذخیره شده است. اما بلاکچین دیتا و اطلاعات را به روش جدیدی ذخیره می‌کند. در واقع یکی از اصلی‌ترین وجوه تفاوت بلاک چین با سایر دیتابیس‌ها در ساختار ذخیره اطلاعات در آن است. یک زنجیره بلوکی اطلاعات را به صورت گروهی، جمع‌آوری می‌کند که به آن Blocks یا بلوک‌ها گفته می‌شود که مجموعه‌ای از اطلاعات را در خود جای داده است. این بلوک‌ها ظرفیت محدودی دارند و مقدار معینی اطلاعات را می‌توانند ذخیره کنند. هنگامی که ظرفیت یک بلوک تکمیل شد و آن بلوک پر شد، به بلوک پر شده قبلی اضافه می‌شود و به این شکل زنجیره‌ای از بلوک‌های حاوی اطلاعات را ایجاد می‌کند که به آن Blockchain یا زنجیره بلوکی می‌گویند.

در عصر تکنولوژی، دیتا و اطلاعات حرف اول را می‌زنند و روزانه انبوهی از داده‌ها و اطلاعات در دنیای تکنولوژی تولید می‌شود. اما نگهداری، ثبت و استفاده درست از این اطلاعات است که بشر را به سمت پیشرفت و آسایش سوق می‌دهد؛ فناوری نوظهور Blockchain که از آن به عنوان بزرگترین اختراع بشر بعد از اینترنت یاد می شود، نقشی بزرگ در این راه ایفا می‌کند. تکنولوژی بلاک چین با ظرفیت‌های خود نشان داده که قصد کمک به هرچه سریعتر پیمودن این راه را دارد. پس می توان بلاکچین  را یک فناوری پایگاه داده توزیع شده متن باز دانست که ارائه دهنده نوع کاملا جدیدی از زیرساخت کاربردی است و بسیاری بر این باورند که این فناوری تحولی بزرگ را در کسب و کار های آینده ایجاد خواهد کرد زیرا پتانسیل عظیمی در ایجاد دموکراسی دارد. اما تا درک درستی از عملکرد و اجزا بلاکچین نداشته باشیم نمی توانیم این فناوری نوظهور را به درستی درک کنیم پس در ادامه به بسط این موضوع می پردازیم

تاریخچه بلاکچین

 

شاید یک از دلایلی که اکثرا بیت کوین را با بلاک چین یکی می‌دانند این باشد که تکنولوژی بلاک چین برای اولین بار در سال ۲۰۰۹ در کد برنامه‌نویسی بیت کوین معرفی شد. پس از آن علاوه بر بیت کوین، ارزهای دیگری توانستند از این فناوری استفاده کنند و کوین خود را راه اندازی کنند، بعدها با شناخت بیشتر و بهتر نسبت به این تکنولوژی، متخصصان دریافتند که تنها استفاده و کاربرد بلاکچین ارزهای دیجیتالی نیست بلکه این تکنولوژی کاربردهای فراوانی دارد.در نتیجه می‌توان در زمینه‌های مختلف از آن استفاده کرد. در حال حاضر بلاک چین‌هایی با کاربردهای متفاوت در حال به کارگیری هستند که هر کدام از آنها متناسب با ویژگی هایشان، استفاده‌های متفاوتی دارند.

 مفهوم بلاکچین

blockchain از دو کلمه بلاک (Block) و چین (Chain) تشکیل شده است که به معنی زنجیره بلاک یا همان زنجیره بلوک است؛ اما چرا این نام را برای این تکنولوژی انتخاب کردند؟ اطلاعات در فناوری بلاک چین داخل یک سری بلاک‌هایی قرار می‌گیرند که این بلاک‌ها زنجیره‌وار به یکدیگر متصل هستند از این رو این تکنولوژی بلاک چین نامگذاری شده است، درست مطابق با نوع کارکردی که این تکنولوژی دارد.

به عبارتی دیگر بلاک چین مانند یک دفتر معاملات برگشت ناپذیر (زنجیره نظم) ، فساد ناپذیر و توزیع شده است. دفاتر فساد ناپذیر اساس بسیاری از معاملات ارزشمند را تشکیل می دهد. آنها ممکن است در زمینه امور مالی ، نگهداری سوابق در دولتها ، دیپلماسی بین المللی یا هرگونه ثبت مهم در این زمینه باشند.

بلاکچین چگونه کار می‌کند؟

اگر با دنیای کامپیوتر و فناوری اطلاعات آشنا باشید، واژه‌ی پایگاه داده به گوشتان خورده است. اگر بخواهیم ساده بگوییم پایگاه داده، فضایی است برای ذخیره اطلاعات که طبیعتا این پایگاه داده توسط یک فرد یا مرکزیت، ایجاد و کنترل می‌شود. فناوری بلاک چین را می‌توان شبکه‌ای در نظر گرفت که کارکردی مانند پایگاه داده دارد اما مرکزیت خاصی ندارد و توسط نهاد یا ارگانی کنترل نمی‌شود، اطلاعاتی که در blockchain ذخیره می‌شوند یک سری تفاوت‌هایی با اطلاعات ذخیره شده در پایگاه داده‌ها دارد.

در بلاک چین تمامی اطلاعات ثبت شده بین تمام اعضای شبکه به اشتراک گذاشته می‌شود و نکته جالب اینجاست که این اطلاعات به هیچ عنوان قابل تغییر و یا حذف نیستند. 

هر بلاک علاوه بر اطلاعاتی که درون آن ذخیره می‌شود دارای “هش” به صورت مجموعه‌ای از کاراکتر‌ها است که برای ساخت آن از الگوریتم‌های خاصی استفاده می‌شود. هر بلاکی با توجه به اطلاعاتی که درون آن قرار دارد، هش مربوط به خودش را دارد و این هش به نحوی نماد اطلاعات درون آن بلاک هستند. جالب اینجاست اگر حتی بخش بسیار کوچکی از اطلاعات تغییر کند یا حذف شود، هش به طور کلی عوض می‌شود. حتی هش بلاک‌های دیگر هم عوض می‌شود! چرا؟ چون هر بلاکی علاوه بر هش خودش، هش بلاک قبلی را درون بلاکش ذخیره می‌کند. بنابراین از این جهت است که به آن زنجیره بلاک‌ها می‌گویند. مثال عملی بلاک چین: تصور کنید شما یک سند مهم شرکتی دستتون دارید و به ۱۰ تا از شرکای این شرکت یک نسخه می‌دهید در صورتی که یکی از این سندها کم بشود یا دستکاری شود، هیچ اشکالی ندارد چون 9 تا از سندهای دیگه هنوز وجود دارد.

ماهیت و اصل کار بلاکچین دقیقا به این صورت است:جلوگیری از نابودی، یا تغییر اسناد با توزیع آنها بین افراد مختلف.

نحوه انجام فرایند

تصور کنید 10 تا آپارتمان وجود دارد که اسناد داخل تمام این 10 آپارتمان ذخیره می‌شوند. شما اگر بخواهید یک سند را تغییر بدهید باید قفل تمام آپارتمان ها را بشکنید تا بتوانید 10تا کپی از سند را تغییر بدهید.هر چقدر تعداد آپارتمان ها ( بلاک ها ) بیشتر باشه، تغییر دادن اونها دشوار تر است. تمام این  آپارتمان ها ( بلاک ها ) با رمزنگاری قوی قفل می‌شوند.  این آپارتمان‌ها با همدیگه مرتبط هستند و زنجیره ای از ارتباط رو بوجود میارن. وقتی  آپارتمان ( بلاک ) (درش) قفل شد یک کد بوجود می اید، که به آپارتمان بعدی منتقل می شود.آپارتمان جدید با دریافت این کد، صحیح بودن آپارتمان قبلی رو تایید می کند. اگر اسناد ذخیره شده توی آپارتمان تغییر پیدا کند، آن کد منتقل شده عوض و الارمی ایجاد می‌شود که  مشکلی بوجود امده است در این صورت شخصی که می خواهد در اسناد تغییر ایجاد کند، نه تنها باید به هر ۱۰ تا آپارتمان ورود کند، بلکه باید این کار رو همزمان انجام بدهد وگرنه آپارتمان‌های دیگر متوجه میشوند.

ایا امکان پذیر هست که یک نفرهمه اسناد را  تغییر بدهد؟! 

داده‌های بلاکچین در یک کامپیوتر یا سرور خاص ذخیره نمی‌شوند. هر کامپیوتر یا سیستمی که به شبکه بلاکچین وصل شود، یک کپی از تمام اطلاعات ِ بلاک ها را دریافت می‌کند. به هر کامپیوتری که به شبکه وصل می‌شود و یک کپی از بلاکچین را دریافت می‌کند، نود (Node) می‌گویند. پس وقتی هزاران نفر به شبکه وصل بشن، تغییر دادن اسناد غیر ممکن می‌شود.

اجزای هر بلاک ( آپارتمان)

  1. دیتا
  2. هَش 
  3. هَش بلاک قبل

دیتا میتواند هر چیزی باشد که به نوع بلاکچین بستگی دارد.مثلاً در بلاکچین بیتکوین دیتای هر بلاک شامل جزئیات تراکنش است که عبارتند از:

  • مشخصات فرستنده
  • مشخصات گیرنده
  • مقدار سکه ها و ارزهایی که مبادله شده

 

هش : هنگامی که بلاکی به وجود می اید با استفاده از تابعی ریاضی با توجه به محتویات آن بلاک حساب می‌شود. هَش دقیقاً مثل اثر انگشت برای هر بلاک عمل می‌کند و با هَشِ بلاکهای دیگر تفاوت دارد. هر تغییری توی بلاک، هَش را تغییر می‌دهد و نشان می‌دهد که دیتای ذخیره شده در بلاک تغییر یافته است.  این هَش به بلاک بعدی تحت عنوان ِ ” هَشِ بلاک ِ قبل”منتقل می‌شود و صحیح بودن بلاک قبل را تایید می‌کند. عوض شدن هَش ِ یک بلاک منجر به عوض شدن بلاک بعدی می‌شود و این زنجیره تغییرات بلاک ها ادامه پیدا می‌کند.

چه چیزی امنیت بلاک را تامین می‌کند؟ 

 

دو راه حل برای امنیت بلاک ها وجود دارد :

  1. نود ( NODE )

  نود ها همان افراد و انسان هایی راشامل می‌شود  که به شبکه بلاکچین متصل‌اند و یک کپی از تمام بلاک ها به دست می‌آورند و اگر شخصی خواست بلاک را عوض کند این نود ها متوجه می شوند و جلوی آن را می‌گیرند. درواقع بلاکی که عوض شده است را تایید نمی‌کنند

  1. اثبات انجام کار ( POW) یا همان Proof Of Work

که به موجب آن بلاک ها با سرعت کمی شکل می گیرند و اگر قرار باشد بلاک ها عوض بشوند باید هر بلاک دونه دونه عوض شود که چون تعداد بسیار زیادی وجود دارد زمان بسیار زیادی هم می‌طلبد. در واقع ماینر ها همان نود هایی هستند که علاوه بر دریافت کپی از تمام بلاک‌ها مسئولیت ایجاد بلاک جدید را هم بر عهده دارند.

هرگونه تغییری در بلاک چین قابل تشخیص است

خب حالا که فهمیدیم بلاکچین چیست ؛ این سوال پیش می‌آید که یعنی کسی نمی‌تواند محتویات یک بلاک را تغییر دهد؟ بله می‌تواند اما این تغییر از چشم اعضای شبکه دور نمی‌ماند و تمام شبکه باید این تغییر را تایید کنند؛ در غیر اینصورت هیچ اعتباری ندارد و تغییرات اعمال نمی‌شود. پس این دیدگاه که اطلاعات در بلاک چین غیرقابل تغییر است، درست نیست. فرض کنید فردی یک فایل موسیقی را در یک بلاک چین قرار داده و در آن ذخیره کند. همه اعضای شبکه دارند حتی اگر خود فرد فایل موسیقی را حذف کند یا تغییر دهد، بقیه اعضای شبکه این اتفاق را نمی‌پذیرند زیرا کپی نسخه اصلی آن فایل موسیقی را دارند. برای حذف این فایل راهی نیست جز اینکه کامپیوتر‌های اعضای شبکه را گرفته و آن فایل را حذف کند که عملا چنین اتفاقی امکان پذیر نیست. اما بعد از توضیح بلاک چین چیست به سراغ ویژگی‌ها و مزایای تکنولوژی blockchain می‌رویم تا ببینیم چرا این فناوری به این سرعت رشد پیدا کرده است.

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes
0 نظرات

بدون نظر